Εφαρμογή αζώτου και φωσφόρου εντός της γραμμής σποράς στο σιτάρι

Το σιτάρι θεωρείται καλλιέργεια με έντονη απόκριση στη ζωνική (band) εφαρμογή λιπασμάτων, ιδιαίτερα του φωσφόρου (P). Η τοποθέτηση του φωσφόρου εντός της αυλακιάς σποράς (in-furrow) αποτελεί αποτελεσματική μέθοδο κάλυψης μέρους ή και του συνόλου των αναγκών της καλλιέργειας σε P. Σε εδάφη με χαμηλή διαθεσιμότητα φωσφόρου, η μέθοδος αυτή συνδέεται με αυξημένη αδελφοποίηση κατά το φθινόπωρο, καλύτερη ανάπτυξη του ριζικού συστήματος και μειωμένες χειμερινές απώλειες φυτών.

Ο φώσφορος μπορεί να εφαρμοστεί μαζί με τον σπόρο μέσω της σπαρτικής, είτε συμπληρωματικά είτε ως υποκατάστατο της προσπαρτικής λίπανσης, ανάλογα με την εδαφολογική ανάλυση και τη συνιστώμενη δόση. Στερεές και υγρές πηγές P θεωρούνται αγρονομικά ισοδύναμες, οπότε η επιλογή καθορίζεται κυρίως από το κόστος και τη συμβατότητα με τον εξοπλισμό της εκμετάλλευσης.

Πειραματικά δεδομένα του Πανεπιστημίου της Kansas έδειξαν ότι η εντός γραμμής εφαρμογή φωσφόρου βελτίωσε σταθερά την απόδοση σε σχέση με τον αλίπαντο μάρτυρα. Η απόκριση ήταν παρόμοια μεταξύ των πηγών (DAP έναντι MESZ), αλλά αυξανόταν με τη δόση, με τις υψηλότερες αποδόσεις στα ~135 kg P₂O₅/ha, γεγονός που υποδεικνύει ότι το σιτάρι ανέχεται με ασφάλεια σχετικά υψηλές δόσεις P εντός της αυλακιάς, εφόσον τηρούνται οι κατευθυντήριες οδηγίες τοποθέτησης.

Ο κρίσιμος περιοριστικός παράγοντας είναι η φυτοτοξικότητα του φυτρώματος. Οι μέγιστες ασφαλείς δόσεις σε άμεση επαφή με τον σπόρο (άθροισμα N + K₂O, χωρίς λιπάσματα που περιέχουν ουρία) εξαρτώνται από την απόσταση των γραμμών σποράς και την υφή/υγρασία του εδάφους:

Όπως φαίνεται, στις στενότερες γραμμές επιτρέπονται υψηλότερες δόσεις, ενώ τα χονδρόκοκκα και τα ξηρά εδάφη απαιτούν αυστηρότερα όρια.

Ως προς το άζωτο, το N που περιέχεται στα DAP (18-46-0), MAP (11-52-0) και 10-34-0 βρίσκεται στην αμμωνιακή μορφή (NH₄⁺) και όχι στην ουρική, και επομένως είναι σαφώς λιγότερο επιβλαβές για τον σπόρο ακόμη και σε άμεση επαφή. Παρότι η θετική απόκριση οφείλεται κυρίως στον φώσφορο, η μικρή ποσότητα N των προϊόντων αυτών μπορεί να αποβεί ωφέλιμη όταν δεν έχει εφαρμοστεί προσπαρτικό άζωτο και το έδαφος διαθέτει ελάχιστο υπολειμματικό N από την προηγούμενη καλλιέργεια. Τέλος, σε μείγματα σπόρου–DAP/MAP εντός της χοάνης απαιτείται σχετική υγρασία κάτω του 70%, ώστε να αποφευχθεί η πρόσληψη υγρασίας και η συσσωμάτωση του λιπάσματος. Η χρηση των λιπασματων αυτών ,τα οποια ειναι πρώτες υλες, αποδειχθηκαν οικονομικοτερα και αποτελεσματικότερα απο τα κοινα συνθετα εμπορικα λιπασματα των εταιριων ανω του 30% συμφωνα με αμαερικανικές ερευνες. Το μονο που μενει ειναι ο Ελληνας παραγωγος να εμπιστευθεί την επιστήμη.

Κουρουκεχαγιας Λαζαρος – Γεωπονος MSc