Δεν κάνει μονο ο Δάκος ζημιά στον καρπό ελιάς

Ο Δάκος ειναι ο κύριος εχθρός του καρπού της ελιάς. Αλλα οχι ο μόνος.
Συζητησαμε με τον ειδικό σε θέματα ελαιοκομίας γεωπονο και παραγωγό τον Κουρουκεχαγιά Λάζαρο ωστε να μας πει δυο λόγια στο ζήτημα αυτό.

«Πολλες φορές οι παραγωγοί βλεποντας ζημιά στο καρπο ελιάς , λογω κακης πληροφόρησης, νομίζουν οτι επιτήθεται η παραγωγή τους απο δάκο. Φερνουν λοιπόν καρπούς και οταν τα παρατηρούμε στο ηλεκτρονικό στερεοσκόπιο τοτε βλεπουμε οτι ειναι προσβολή απο άλλο εχθρο, πολλες φορές μη εντοπίσημο στον καρπό»

»Ενας απο αυτούς ειναι το Halyomorpha halys (βρωμόυσα) είναι ένα ιδιαίτερα πολυφάγο χωροκατακτητικό είδος στην Ευρώπη. Αυτό το είδος μπορεί να τρυπήσει τους καρπούς, προκαλώντας παραμορφώσεις και αποκοπές. Εδώ και μερικά χρόνια, το H. halys έχει ανιχνευθεί σε ελιές στην Ελλάδα.

Τρεφεται με φυτικά και αναπαραγωγικά μέρη εισάγοντας το στυλεό του στο καρπο ενώ αποβάλλει δύο διαφορετικούς τύπους σαλιου. Το στερεοποιητικό σάλιο περιέχει ένζυμα που βοηθούν στην πέψη του φυτικού ιστού πριν από την κατάποση. Μετά την εκχύλιση του στυλεού, το περίβλημα του σάλιου, που σχηματίζεται κατά τη σίτιση, παραμένει προσκολλημένο στον φυτικό ιστό. Αυτός ο τύπος τροφοδοσίας προκαλεί αλλοιώσεις της επιφάνειας και του εσωτερικού τμήματος του προσβεβλημένου καρπού και μπορεί να εκδηλωθεί ως ουλές, αποχρωματισμοί, παραμορφώσεις ή περιστασιακή υποβόσκηση των καρπών της ελιάς που προσβλήθηκαν από το H. halys.

Αυτή τη στιγμή, αν και οι δοκιμές βρίσκονται σε εξέλιξη, υπάρχουν λίγα αποτελεσματικά δραστικά συστατικά και η πραγματική τους αποτελεσματικότητα είναι περιορισμένη, καθώς το παράθυρο για θεραπεία είναι επίσης μάλλον σύντομο.

Ενα αλλο εντομο που κάνει ζημιά στο καρπο ειναι η Lasioptera Berlesiana

Ζει σε συμβίωση με έναν μύκητα (Camarosporium dalmaticum), τον παράγοντα της σήψης της ελιάς , που δεν πρέπει να συγχέεται με τo γλοιοσποριο της ελιάς (Colletotrichum gloeosporioides ). Το θηλυκό ψάχνει για τα τσιμπήματα , γεννά εκεί αυγά και μολύνει την ίδια κοιλότητα με το μυκήλιο του συμβιωτικού μύκητα. Οι προνύμφες, που γεννιούνται γρήγορα (περίπου 24 ώρες), τρέφονται με τα αυγά ή ακόμα και τις προνύμφες του δακου και λόγω αυτής της δραστηριότητας, το Lasioptera berlesiana θεωρείται χρήσιμο έντομο. Δυστυχώς, το ίδιο δεν μπορεί να ειπωθεί για το Camarosporium dalmaticum, τον μύκητα που εισάγει το εντομο των ελιών στο καρπο, καθώς προκαλεί σήψη των ελιών, ορατό εξωτερικά με μια πιεσμένη μαυριδερή εγκοπή, ενώ στο εσωτερικό η ίδια η ελιά είναι εντελώς υποβαθμισμένη.Το Lasioptera berlesiana τρέφεται επίσης με το μυκήλιο αυτού του μυκητα τόσο πολύ που μπορεί να υπάρξει προσβολή, αν και πολύ περιορισμένη, ακόμη και σε ελιές που έχουν υποστεί βλάβη για άλλους λόγους, όπου ο δακος δεν έχει ωοτοκήσει.

«Εάν δεν υπάρχουν πολλές ελιές μολυσμένες από δάκο στις γενιές Ιουλίου και Αυγούστου, η δράση που πραγματοποιήθηκε από το Lasioptera berlesian/ θεωρείται χρήσιμη και αυτό το έντομο, από την άποψη της ολοκληρωμένης άμυνας, καιαποδεικνύεται πολύτιμος σύμμαχος. Σε συγκεκριμένες χρονιές ή σε περίπτωση λανθασμένης αμυντικής προσέγγισης, ισχυρές προσβολές από μύγες, οι οποίες παραμένουν υψηλές μέχρι τη συγκομιδή, καθορίζουν τον πολλαπλασιασμό του Lasioptera berlesiana, με την άμεση αναλογία που υπάρχει στη φύση μεταξύ ξενιστή και παρασίτου. Σε αυτήν την περίπτωση, οι ελιές κατά τη συγκομιδή παρουσιάζουν υψηλό ποσοστό προσβολής από το Camarosporium dalmaticum, επομένως είναι σάπιες και η οργανοληπτική βλάβη στο λάδι είναι ακόμη πιο σοβαρή από ό,τι θα συνέβαινε μόνο με τις στοές της ελιάς. Η άμυνα ουσιαστικά συνίσταται στον καλό έλεγχο του δάκου της ελιάς, οταν αυτο κρίνεται απαραιτητο απο τον γεωπόνο.»

Ακόμη ενα εντομο ειναι ο Ρυγχιτης. Τα ενήλικα χρησιμοποιούν τις ελιές για τη διατροφή τους κάνοντας κυκλικές εκσκαφές διαμέτρου 0,5 mm, γύρω από τις οποίες στη συνέχεια σχηματίζεται ένα χαρακτηριστικό καφέ φωτοστέφανο. Από τον Ιούλιο και όλο τον Αύγουστο, ανάλογα με τις περιβαλλοντικές συνθήκες, τα θηλυκά αρχίζουν να γεννούν τα αυγά τους. Η εμβρυϊκή ανάπτυξη ολοκληρώνεται σε περίπου δέκα ημέρες για να γεννηθούν οι προνύμφες οι οποίες, έχοντας τρυπήσει τον πυρήνα, τείνουν να μετακινηθούν προς το κουκουτσι σε βάρος του οποίου ολοκληρώνουν την ανάπτυξή τους. Οι ελιές που έχουν υποστεί ζημιά με αυτόν τον τρόπο τείνουν να πέφτουν.

Και τέλος η Μαραρώνια. Μα κάνει ζημιά η μαργαρώνια στον καρπο; «Φυσικά και κανει!!!»

«Οι προνύμφες της τέταρτης γενιάς στην πραγματικότητα, έχουν την ικανότητα να «σκαβουν» τον καρπό, ακόμη και να εκθέσουν το κουκουτσι εμφανίζοντας κυκλικές εγκοπές.»

Η Μαργαρώνια μπορεί επίσης να γίνει ένα επικίνδυνο έντομο για παραγωγή, ειδικά σε υπερ-εντατικά συστήματα. Μάλιστα, σε τέτοια φυτά, ο πληθυσμός μπορεί να επεκταθεί εύκολα και γρήγορα λόγω του μεγάλου αριθμού νεαρών αναπτυσσόμενων βλαστών. Σε αυτές τις περιπτώσεις η ποιοτική-ποσοτική ζημιά από τη Μαργαρώνεια ακόμη και στις ελιές μπορεί να γίνει σημαντική.